صفحه اصلی اخبار گالری عکس مقالات ارسال عکس ارسال مطلب اعضا سایت جستجو تماس با ما
دوست عزیز، به سایت اطلاع رسانی گمیشان خوش آمدید. برای استفاده از تمامی امکانات سایت، ثبت نام کنید و یا با نام کاربری خود وارد شوید!
امروز: 2017/7/27 10:08
ورود
شناسه‌ی کاربری:

رمزعبور:

ورود خودکار



واژه رمز را فراموش کرده‌اید؟

عضو شوید
مقالات جدید
نگاهی به تاریخ ترکمنها و ترکمنستان تا استیلای روسها/فروزان معین
نگاهی به تاریخ ترکمنها و ترکمنستان تا استیلای روسها/فروزان معین
تصویر کوچک شده







فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و ایجاد پانزده کشور جدید از جمله‌ شش کشور مسلمان در آسیای مرکزی و قفقاز پدیدهء نوینی را در جغرافیای سیاسی منطقه و جهان ایجاد نموده است.منطقهء گستردهء جمهوریهای تازه استقلال یافتهء آسیایی که پس از فروپاشی ابرقدرت‌ شرق،پا به عرصهء سیاسی جهان گذارده‌اند که مورد توجه خاص‌ کشورهای منطقه و جهان قرار گرفته است،از یک سو باعث جلب‌ توجه بسیاری از محققان به مسائل مربوط به این کشورها،و از طرف‌ دیگر سبب جلب حکومتها برای استفاده از منابع طبیعی و پتانسیل‌ قدرت کار و سرمایه‌گذاری در منطقه شده است.


امکان احداث گمرک وبازارچه مرزی در گمیشان

فرستنده taymaz در تاريخ 2014/9/18 23:20:00 (1653 بار خوانده شده)
تصویر کوچک شدهبر اساس تعریف ماده 4 قانون سازماندهی مبادلات مرزی مصوب مورخ 84/07/6 بازارچه مرزی محوطه ای محصور واقع در نقاط مرزی است که مطابق با استاندارد های تعیین شده توسط دولت به صورت مستقل یا در قالب تفاهم نامه منعقد شده بین جمهوری اسلامی ایران و کشور های همجوار تاسیس می شود و در آنجا با حضور نماینده گمرک ، تشریفات ترخیص کالای مجاز برای مبادلات مرزی صورت می گیرد.

مرزنشینان میتوانند کالاها و محصولات مجاز را با رعایت مواد قانون در بازارچه های مشترک مرزی استان مبادله نمایند و بر اساس تبصره 1 ماده 7 آیین نامه اجرایی قانون مذکور مبادلات در بازارچه های مرزی پس از استقرار ماموران وزارت بازرگانی ، گمرک جمهوری اسلامی ایران و نیروی انتظامی و با اعمال مقررات مربوط به صادرات و واردات کالا مجاز خواهد بود و نیز تبصره ی 2 این ماده ترخیص کلیه ی کالاهای وارد شده با استفاده از تسهیلات بازارچه های مرزی در گمرک بازارچه مرزی استان و یا گمرک همان استان امکان پذیر می باشد.

گمیش تپه مرکزشهرستان گمیشان شهری است که هم اکنون در 17 کیلومتری شمال بندر ترکمن و در ساحل شرقی دریای خزر قرار دارد. این شهر از لحاظ تاریخی یکی از قدیمی ترین شهر های استان است که در سال 1308 شهرداری در آن تاسیس شده و قبل از این ناریخ نیز دارای بلدیه بوده است منطقه ای که گمیشان در آن پدید آمده از زمان اشکانیان تا دوران اخیر تامین کننده ی بخشی از نیاز های قاره ی اروپا بوده است و بنا بر متون تاریخی، رود گرگان از میان گمیش تپه به دریای خزر وارد می شده است.

این شهر در اوج شکوفایی جزیره آبسکون، انتهای راه خاکی و آغاز راه آبی جاده ابریشم در قسمت آسیایی بوده است. در این اواخر نیز(حدود 80 سال قبل) کشتی های چوبی بزرگ بادبانی با نام لدکا یا ناوبا مراوده کالای تجاری با دنیای خارج ادامه دهندگان راه آبسکونیان بوده اند و مردم آن با شهر های ساحلی شمال کشور از جمله بندر گز ، بندر انزلی و از طرف شرق با شهر های استر آباد و جرجان و در آن سوی مرزبا بنادر حسنقلی ، چلکن ، حاجی طرخان و باکو مراوده داشته و داد و ستد می کردند. هنوز آثار خرابه های تاسیسات بنام گمرک خانه در 2 کیلومتری غرب گمیش تپه موجود میباشد.

اقتصاد گمیشان بر پایه کشاورزی ضعیف ، بی رمق و بی آب ، دامداری ، صید ماهی ، مقداری صنایع دستی و سایر مشاغل از جمله شغل های امروزی و داد و ستد خرد استوار است.

محصولات کشاورزی عمدتا شامل گندم جو می شود. دامداری که از پر سابقه ترین اشتغالات مردم ناحیه میباشد بیشتر به پرورش گوسفند و شتر و اخیرا گاو و گوساله محدود میگردد. صیادی و ماهیگیری هم به دلیل مجاورت با سواحل شرقی دریای خزر از جمله مشاغل قدیمی این مردم بوده است که بیشتر شامل صید ماهی های غضروفی همچون اوزون برون ، فیل ماهی ، تاس ماهی و ماهیان استخوانی همچون سفید ، کپور ، کفال و تلاجی میگردد. در حیطه صنایع دستی ، قالی و قالیچه مهم ترین تولیدات خانگی و کارگاه های سنتی محسوب میشوند که در بازار های محلی همچون دوشنبه بازار بندر ترکمن وپنجشنبه بازار اق قلا ودیگر بازارهای محلی شهرهای اطراف عرضه می شوند.

گمیش تپه، دومین شهری استان گلستان بعد از شهر گرگان است که دارای بافت قدیمی می باشد. بافت قدیم شهر مجموعه ای از عناصر شهری است که بر اساس نیاز های اجتماعی و منطبق با اقلیم منطقه بوجود آماده است. ابنیه زیبا در بافت قدیم گمیش تپه ادامه سنت معماری و ساخت ابنیه دوره قاجار است.

با توجه به داد و ستد های طولانی با روس ها ، مازندرانی ها و گاه گیلانی ها که خود به خود افق جدیدی در زندگی و طرز تفکر آن ها گشوده بود، همچنین تشکیل ادارات دولتی مثل دهیاری ( و بعد ها بخشداری) گمرک جدید ، پادگان نظامی در زمان رضا شاه ،... ضرورت توجه آموزش پرورش و تاسیس مدارس جدید در اولویت قرار گرفته بطوریکه اولین مدرسه در سال 1304 با نام دبستان پهلوی در شهر گمیش تپه احداث شده است و همواره عالمان و فارغ التحصیلان این مدارس در سرتاسر منطقه و مناطق دیگر در کشورمان خدمات ارزنده ای به دیگر هموطنان ارائه نموده اند.

از حدود 80 سال پیش تا کنون گمیش تپه به دلایل متعدد به تدریج اهمیت خود را از دست داد. تاسیس بنادر جدید ، ایجاد راه آهن در منطقه و ایجاد محدودیت در بندر های روسیه بعد از روی کار آمدن حکومت بلشویک ها به ویژه پس از انعقاد قرارداد اخال در سال 1881 و انسداد مرز از جمله علل آن بوده است. با گذشت زمان و تعطیل شدن گمرک و اهمیت ندادن دولت در زمان حکومت پهلوی باعث شده که این شهر به تدریج به رکود تقریبا کامل دچار شود. از این به بعد بسیاری از ساکنان گمیش تپه به شهر های جدید منطقه نظیر بندر ترکمن و گنبد کاووس مهاجرت کردند که همچنان ادامه دارد. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، خصوصا در چند سال اخیر چهره شهر تا حدودی با حمایت های دولت، تغییر یافته ولی به خاطر افزایش جمعیت و نبود منابع در آمدی و صنایع در سطح منطقه باعث شده که نرخ بیکاری در این شهر افزایش یابد. اصلی ترین منبع در آمد مردم منطقه صید و صیادی و کمی هم دامداری و کشاورزی می باشد در سال های اخیر به خاطر کاهش ذخایر دریای خزر که در نتیجه صید بی رویه بوده و نیز خشک سالی های اخیر ، اقتصاد این مردم شریف تا حدودی فلج شده و جز تعداد اندکی که کارمند دولت هستند و تعداد انگشت شمار دیگر که جزء افراد متموّل هستند ، اکثریت قریب به اتفاق مردم از لحاظ اقتصادی در شرایط مناسبی به سر نمی برد. بیکاری و عدم وجود زمینه های اشتغال باعث گرایش جوانان این منطقه به سمت مواد مخدر شده که متأسفانه شمار قربانیان آن هر روزه رو به افزایش است . لذا برای برون رفت از این وضعیت و جهت افزایش در آمد مردم و رفاه حال آنان که از اهداف نظام جمهوری اسلامی ایران می باشد می طلبد، چاره ای اندیشید، از جمله تشویق سرمایه گذاران جهت سرمایه گذاری در زمینه ی صنعت ، صنایع تبدیلی ، گردشگری و اکوتوریسم که شهر گمیش تپه به لحاظ داشتن آثار تاریخی با ارزش و دیگر پتانسیل های گردشگری از قبیل بافت و ترکیب جمعیتی وفرهنگ وسنت های منحصر بفرد، تالاب بین المللی گمیشان، گلفشان نفتیلجه و قارنی یاریق، موزه مردم شناسی، مراتع بسیار زیبا به ویژه در فصل کوچ واستقرار گله های گوسفند وغیره می تواند پذیرای خیل گردشگران باشد. به نظر میرسد چنانچه این شهر به نحو مطلوب معرفی شود و تجارت و داد و ستد در آن رونق یابد از این وضعیت فعلی می تواند رها گردد. یکی از مصادیق رونق در یک شهر مرزی ایجاد بازارچه مرزی با کشور همسایه در منطقه نقطه صفر مرزی می باشد.

فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و تشکیل کشور های مستقل مشترک المنافع که جمهوری ترکمنستان در مجاورت سر حدّات شمالی از جمله آنهاست فرصت مغتنمی را جهت ایجاد تحول در ابعاد مختلف اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی مناطق مرز نشین دو طرف فراهم آورد و میتواند منشأ عمده پیشرفت و توسعه در این مناطق گردد. با توجه به ارتباطات عمیق و پیوند های استوار موجود در ادوار گذشته بین گمیش تپه و بخش حسنقلی ترکمنستان که از طریق دریای خزر و نیز راه های مواصلاتی و وسایل نقیله مورد استفاده که به تناسب موقعیت زمانی آن سال ها حاص آمده و قرابت های نسبی و سببی و کثرت ازدواج ها و مناسبات خویشاوندی نیز بر دامنه های آن افزوده و روابط اخوت و برادری را استحکام بخشیده تا جائیکه در آن ادوار سر حد عامل باز دارنده نبوده و حسن تفاهم پایدار مبین دوستی ها و برادری ها بود که قطعا اسناد و مدارک آن در آرشیو ها موجود است. بر این اساس گمان آن میرفت که در آستانه فرو پاشی شوروی سابق منطقه مرزی گمیش تپه با حسنقلی ترکمنستان که دارای جاده آسفالته مرزی نیز بود یکی از مناطق تردد و گذر مرزی انتخاب شده و تاسیسات گمرکی و دیگر نهاد ها در آن ایجاد شوند که متأسفانه عملی نگردید. اکنون به نظر می رسد شرایط بالقوه فرآوانی در منطقه برای ایجاد بازارچه مرزی بین کشور همسایه ترکمنستان وجود دارد. شهر گمیش تپه با نقطه مرزی ترکمنستان دقیقا 30 کیلومتر فاصله دارد که تقریبا نصف آن آسفالته و مابقی زیر سازی کامل و آماده آسفالت می باشد. این شهر با شهر مرزی حسنقلی و تعدادی روستای مجاور آن شهر همسایه می باشد به نحوی که شهر حسنقلی ترکمنستان حدود 9 کیلومتر از نقطه مرزی فاصله دارد. نزدیک تری شهر ترکمنستان به نقطه صفر مرزی شهر حسنقلی است که با شهر گمیش تپه هم مرز می باشد. از طرفی دیگر شهر حسن قلی با شهر های نفت داغ،قوم داغ و شاه قدم همجوار می باشد و تجّار و مسافرانی که از این شهر ها قصد عزیمت به ایران و گذر از مرز اینچه برون را دارند ابتدا به شهر حسنقلی آمده و سپس با طی مسافت زیاد که بدترین نوع جاده راه هم دارد خود را به مرز پل می رسانند. از طرف ایران نیز در حال حاضر وسایل نقلیه سنگین پس از عبور از مرز اینچه برون در موازات مرز پس از طی مسافتی بالغ بر 65 کیلومتر به حسن قلی ترکمنستان رسیده و از آنجا به سوی شمال ادامه مسیر می دهند. که در صورت گشایش مرز در منطقه گمیش تپه این همه راه طی نخواهد شد و دشواری های موجود در مسیر از قبیل خرابی جاده مرزی در آن سوی و اقامت و مصرف سوخت بسیار و معضلات حاصل از این امور وجود نخواهد داشت.

همانگونه که اشاره شد گمیش تپه در دهه های گذشته دارای گمرک و اسکله تجاری بوده و صادرات و واردات کالا در مناطق شمالی کشور از این منطقه انجام میگرفته است. در صورت احداث بازارچه مرزی در منطقه مورد نظر و استقرار گمرک برای ساکنان هر دو طرف آثار و برکات بسیاری به همراه خواهد داشت. علاوه بر ترکمنستان ، این مسیر کوتاه ترین مسیر جهت مبادلات تجاری کشور عزیزمان حتی با کشور های قزاقستان و ازبکستان میتواند باشد. از آن طرف بعد مسافت منطقه حسنقلی از مرکز کشور ترکمنستان برای مردم آن منطقه در تهیه و فراهم نمودن بسیاری از نیاز های خود در رابطه با مبادلات با ایران در بازارچه مرزی برای حکومت مرکزی کشور ترکمنستان نیز بسیار سود مند خواهد بود.

با توجه به جمع بندی مطالب فوق و سیاست ها و برنامه های اقتصادی و روابط بین المللی دولت تدبیر و امید و در راستای رفع تبعیض و نا برابری به نظر می رسد گشایش مرز در منطقه گمیش تپه ، حسنقلی و ایجاد بازارچه مرزی که از خواسته های سالیان دراز اهالی منطقه می باشد میتواند باعث محدودیت زدائی و ارتقاء سطح کیفی معیشت مردم منطقه گردد.

احداث بازارچه و گمرک مرزی در نقطه صفر مرزی با کشور ترکمنستان در شمال گمیش تپه جدا از اثرات اقتصادی مستقیم آن ، با توجه به ظرفیت های متعدد گردشگری شهرستان میتواند آغاز گر شکوفایی و به بالفعل تبدیل شدن این ظرفیت ها گردد و باعث تحول و توسعه ی شعرستان های گمیشان و ترکمن و همچنین رونق اقتصادی در کل استان خواهد گردید. به امید آن روز.

1.ویرایش نهایی این نوشته در تاریخ 1393/02/16 انجام شده است.

2.در تهیه این نوشته از مطالب دیگران بسیار استفاده شده است.

منبع: وبلاگ شخصی دکتر مهران شکیبایی
صفحه مناسب چاپ پیشنهاد این صفحه از این خبر یک pdf بساز
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم
آخرین اخبار
افراد آنلاین
3 کاربر آن‌لاين است (3 کاربر در حال مشاهده‌ی سایت اخبار)

عضو: 0
مهمان: 3

بیشتر...
طراحی و میزبانی : شرکت ایلیاد گنبد