صفحه اصلی اخبار گالری عکس مقالات ارسال عکس ارسال مطلب اعضا سایت جستجو تماس با ما
دوست عزیز، به سایت اطلاع رسانی گمیشان خوش آمدید. برای استفاده از تمامی امکانات سایت، ثبت نام کنید و یا با نام کاربری خود وارد شوید!
امروز: 2017/7/21 20:17
ورود
شناسه‌ی کاربری:

رمزعبور:

ورود خودکار



واژه رمز را فراموش کرده‌اید؟

عضو شوید
مقالات جدید
نگاهی به تاریخ ترکمنها و ترکمنستان تا استیلای روسها/فروزان معین
نگاهی به تاریخ ترکمنها و ترکمنستان تا استیلای روسها/فروزان معین
تصویر کوچک شده







فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و ایجاد پانزده کشور جدید از جمله‌ شش کشور مسلمان در آسیای مرکزی و قفقاز پدیدهء نوینی را در جغرافیای سیاسی منطقه و جهان ایجاد نموده است.منطقهء گستردهء جمهوریهای تازه استقلال یافتهء آسیایی که پس از فروپاشی ابرقدرت‌ شرق،پا به عرصهء سیاسی جهان گذارده‌اند که مورد توجه خاص‌ کشورهای منطقه و جهان قرار گرفته است،از یک سو باعث جلب‌ توجه بسیاری از محققان به مسائل مربوط به این کشورها،و از طرف‌ دیگر سبب جلب حکومتها برای استفاده از منابع طبیعی و پتانسیل‌ قدرت کار و سرمایه‌گذاری در منطقه شده است.


محمدعلی‌شاه در خواجه نفس

فرستنده taymaz در تاريخ 2014/6/24 2:20:00 (1557 بار خوانده شده)
تصویر کوچک شده خواجه نفس که در کرانه‏‌ی‏ شرقی دریای خزر قرار دارد برای مدتی‏ کوتاه پایگاه محمد علیشاه قاجار قرار گرفته‏ بود، آن محل توجه مرا بخود جلب کرد و تصمیم گرفتم با یکی از معمرین آن آبادی‏ تماس بگیرم تا اگر ایشان خاطره‏‌ای درباره‏‌ی‏ زمان اقامت محمد علیشاه در آنجا داشته باشد برایم بگوید تا آنرا به مجله‏‌ی وزین خاطرات‏ که وظیفه‏‌ی روشن ساختن گوشه‏‌های تاریک‏ تاریخ معاصر ایران را دارد ارسال دارم.

ن‏ آرزو برآورده شد زیرا آقای حاج الیاس‏ بکجانی که از معمرین و محترمین آن آبادی‏ است معرفی شد و بنده از گنبد کاوس بسراغ‏ وی به خواجه نفس رفته مطالب ذیل را از زبان او تهیه کرده‏‌ام:
«با اینکه هفت سال بیشتر نداشتم از وقایعی که در محل ما اتفاق می‏افتاد تا حدی‏ با خبر بودم زیرا خواجه نفس کوچک بود و خبرها زود منتشر می‏گردید.
در سال 1328 هجری محمد علیشاه‏ از طریق کومش تپه به خواجه نفس آمد و اینجا را مرکز حکومت خود قرار داد.از ترکمن‏ها نیز دعوت نمود که از حکومت او پشتیبانی نمایند.
ترکمن‏ها که عادت دیرینه‏‌ی شاه‌دوستی‏ داشتند و خبر نداشتند که او آن کسی نیست که‏ از ایشان بعلت این کمک قدردانی کرده و به‏ حقوق اجتماعی آنان یعنی اجرای قانون و حکومت دموکراسی توجهی کند و دیگر رژیم‏های قدیمی فرسوده شده و آنان نیز باید همانند مردم سایر کشورهای پیشرفته و آزاد دارای حق اجتماعی باشند. بعلت این بی‏خبری‏ عده‏‌ای از ترکمنان که از آن تحولات بی‏ اطلاع بودند دعوت وی را پذیرا شدند و ایشان از شرقی‏‌ترین مناطق ترکمن‏‌نشین‏ ایران یعنی از گرگان گرفته تا خواجه نفس به‏ کمک وی آمدند البته در آن دوره کسانی هم‏ بوده‌‏اند که اوضاع را درک کرده و مخالف‏ محمد علیشاه و استبداد وی بوده‏‌اند ولی جرأت‏ ابراز عقیده نداشته‏‌اند و اگر این جرأت پیدا می‌شد گرفتار می‌شدند.

محمد علیشاه به خواجه نفس آمد. در ساختمان شوخ حاجی(شیخی) که اکنون‏ هم وجود دارد اقامت گزید و آنجا را مرکز فرماندهی خود قرار داد.
اولین اقدام مهم محمد علیشاه جنگ‏ با سردار اکرم حاکم استرآباد بود. سردار اکرم شکست یافته دستگیر شد و او را به‏ خواجه نفس آوردند و محمد علیشاه دستور داد که او را بقتل برسانند ولی خوانین ترکمن‏ بخصوص شوخ حاجی میزبان شاه وساطت‏ می‌کنند و بخاطر آنان سردار اکرم بخشوده‏ میشود. چون سردار اکرم اظهار ندامت کرده‏ بود محمد علیشاه وی را در مقام سابق خود باقی میگذارد بشرط اینکه از او تبعیت نماید و مالیاتی را که قبلا به تهران می‏فرستاد من‌بعد به خواجه نفس بفرستد.
در این ایام از طرف مجلس (مشروطه‏ خواهان) یکی از بختیاریها بنام سردار ماهی(؟) مأمور جلوگیری از پیشروی محمد علیشاه میشود و بندر گز را مقر فرماندهی‏ خود قرار میدهد. سردار ماهی برای مدتی‏ به وظیفه‏‌ی خود عمل کرده بندر گز را حفظ میکند طرفداران محمد علیشاه حدود یکی‏ دو ماه اول را به شبیخون و غارت شبانه و آدم دزدی مشغول میشوند. گاهی یکی از افراد سردار ماهی را کشته و کله‏‌ی بریده‏‌ی‏ او را به خواجه نفس می‏آوردند و در محلی‏ معین می‏‌آویختند.
سپس حمله‏‌ی قطعی به بندر گز آغاز شد. از طریق خشکی و دریا بر آنجا حمله‏ کردند، هفت خان از خوانین ترکمن باعث‏ شکست سردار ماهی شده بودند. اسم همه‏‌ی‏ آنان را بخاطر ندارم ولی آنهایی که بیاد دارم‏ امانگلدی ایمر، قراچوپان یلقی، قربان شیخ، قربان هوکورد، و نفس سردار بوده‏‌اند. درین جنگ سردار ماهی شکست‏‌خورده تسلیم‏ شد و از آن پس از طرفداران محمد علیشاه‏ گردید، حدود ششماه که خواجه نفس‏ پایگاه محمد علیشاه بود اغلب سرداران و خوانین مازندران از جمله سردار جلیل‏ (حاکم ساری) علی اصغر خان(حاکم داغ‏ مرز)،غایر خان(حاکم نوکنده) و سردار اکرم (حاکم استرآباد) و...به اطاعت‏ محمد علیشاه درآمدند و حراج و مالیات را به خواجه نفس می‏فرستادند.محمد علیشاه‏ از مالیاتی که در منطقه‏‌ی نفوذ خود می‏گرفت‏ حقوق طرفداران و مأموران خود را می‌پرداخت، البته وزیر مالیه او در آن هنگام‏ حاجب الدوله نامیده میشد و سرداری کل سپاه‏ را ارشد الدولیه بعهده داشت. همچنین او در آن هنگام بهمراه خود مشاوران روسی نیز همراه داشت.
محمد علیشاه پس از اینکه موقعیت خود را درین منطقه مستحکم کرد، طرفداران‏ خود را برای باز پس گرفتن تخت از دست‏ رفته به تهران فرستاد ولی نیروهای اعزامی‏ او در حدود گرمسار شکست خوردند و ارشد الدوله فرمانده آنان کشته شد.
ترکمن‏ها که سردار خود را از دست‏ داده بودند فرار را برقرارتر ترجیح دادند. محمد علیشاه که از نقشه‏‌ی خود نتیجه‏‌ی‏ دلخواه را نگرفته بود اندوهگین بود تا اینکه‏ بنا به دستوری که از نیکلای دوم می‏رسد مجبور به مراجعت به روسیه می‏گردد. چندی‏ قبل از حرکت او کشتی‏‌های روسی در نزدیکی‏ خواجه نفس پهلو می‏گیرند و محمد علیشاه‏ شبانه با آن کشتی‏ها ایران را ترک می‏کند. محمد علیشاه در مدت اقامت خود تا هنگام‏ حرکت مبلغ 18 هزار تومان به شوخ حاجی‏ بدهکار بود. او یکروز قبل از ترک خواجه‏ نفس به شوخ حاجی میگوید که باید برود بهمین جهت حاجب الدوله مسئول امور مالی‏ محمد علیشاه با شوخ حاجی تصفیه حساب می‏ کند و تمام بدهی محمد علیشاه را به شوخی حاجی‏ می‏پردازد.
پس از رفتن او طرفداران ترکمن وی‏ که از نقاط مختلف ترکمن صحرا به خواجه‏ نفس آمده بودند،متفرق شدند و خواجه نفس‏ دوره‏‌ی آرامی را آغاز کرد.

مجله خاطرات وحید، اسفند 1353 - شماره 41

به نقل از:
www.noormags.com
صفحه مناسب چاپ پیشنهاد این صفحه از این خبر یک pdf بساز
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم
آخرین اخبار
افراد آنلاین
4 کاربر آن‌لاين است (4 کاربر در حال مشاهده‌ی سایت اخبار)

عضو: 0
مهمان: 4

بیشتر...
طراحی و میزبانی : شرکت ایلیاد گنبد