صفحه اصلی اخبار گالری عکس مقالات ارسال عکس ارسال مطلب اعضا سایت جستجو تماس با ما
دوست عزیز، به سایت اطلاع رسانی گمیشان خوش آمدید. برای استفاده از تمامی امکانات سایت، ثبت نام کنید و یا با نام کاربری خود وارد شوید!
امروز: 2017/7/21 20:16
ورود
شناسه‌ی کاربری:

رمزعبور:

ورود خودکار



واژه رمز را فراموش کرده‌اید؟

عضو شوید
مقالات جدید
نگاهی به تاریخ ترکمنها و ترکمنستان تا استیلای روسها/فروزان معین
نگاهی به تاریخ ترکمنها و ترکمنستان تا استیلای روسها/فروزان معین
تصویر کوچک شده







فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و ایجاد پانزده کشور جدید از جمله‌ شش کشور مسلمان در آسیای مرکزی و قفقاز پدیدهء نوینی را در جغرافیای سیاسی منطقه و جهان ایجاد نموده است.منطقهء گستردهء جمهوریهای تازه استقلال یافتهء آسیایی که پس از فروپاشی ابرقدرت‌ شرق،پا به عرصهء سیاسی جهان گذارده‌اند که مورد توجه خاص‌ کشورهای منطقه و جهان قرار گرفته است،از یک سو باعث جلب‌ توجه بسیاری از محققان به مسائل مربوط به این کشورها،و از طرف‌ دیگر سبب جلب حکومتها برای استفاده از منابع طبیعی و پتانسیل‌ قدرت کار و سرمایه‌گذاری در منطقه شده است.


نقش تركمن ها در پروژه گسترش مسجد النبي (ص) در مدينه ي منوره

فرستنده taymaz در تاريخ 2007/9/29 23:20:00 (3988 بار خوانده شده)


نقش تركمن ها در پروژه گسترش مسجد النبي (ص) در مدينه ي منوره  (بين سال هاي 879 تا 895 هجري قمري) 

تهيه و تنظيم :          ملا عاشور قاضي    و    بي بي مريم شرعي www.ashourghazi@yahoo.com  

مطالب زير با استناد به CD شماره 10 ، با عنوان "پروژه گسترش مسجد النبي (ص)" كه توسط " سازمان حج و زيارت ،حوزه نمايندگي ولي فقيه در امور حج و زيارت ، مؤسسه فرهنگي و هنري مشعر" به نحو احسن تهيه و تكثير شده ، نوشته شده است .

«با سلام و درود بر شما كه عشق حرمين شريفين را در دل داريد و شوق زيارت خانه خدا و مدينه رسول (ص) در سر .از روزي كه حضرت محمد (ص) قدم بر خاك يثرب گذاشت تا روزي كه به ملكوت خدا رفت و پيكر پاك پيامبر خدا در اتاق محقر خود به خاك سپرده شد تا امروز كه مدينه و مسجد النبي با وسعت و شكوه و معنويت ، ميليونها دل را شيفته و شيداي حضور در اين روضه رضوان ساخته است قرن ها مي گذرد و در طول اين قرون مدنيت اسلام با الهام از همين تربت پاك شكل گرفته و يك تاريخ پربار بر سنگ سنگ آن نقش بسته است .مسجد پيامبر و روضه منور نبوي بارها و بارها بنا به ضرورت و نياز توسعه يافته و آنچه امروز به نام مسجد النبي مي بينيد در وسعتي به اندازه همه مدينه زمان پيامبر پذيراي زائران و نمازگزاران عاشق است .

مطالبي كه ملاحظه مي كنيد مراحل مختلف آخرين طرح توسعه مسجد النبي و تلاش ستودني مجريان و طراحان اين بناي ماندگار را نشان مي دهد .به اميد آنكه با توفيق زيارت و نماز و دعا در حرم پيامبر ، امروز را به تاريخ كهن اسلام و عصر رسالت پيوند بزنيد و عطر نفس هاي پاك محمدي را از فضاي مدينه منوره استشمام كنيد .اي پيامبر ما تو را فرستاديم تا شاهد و مژده دهنده و بيم دهنده باشي و مردم را به فرمان خدا به سوي او بخواني و چراغي تابناك باشي و مؤمنان را بشارت ده كه از سوي خدا براي آنان فضيلتي بزرگ عنايت شده است.خداوند مسجد پيامبر را در مدينه منوره برگزيد ، تا بر اجر نمازگزاران و ستايشگران بييفزايد .

اين مسجد يادآور مهمترين دوران تاريخ اسلام و سرآغاز حكومت اسلامي است . در اين جا پيامبر اسلام در اولين سال هجرت خانه و مسجد خود را بنا كرد.حياط مركزي اين بنا با مساحتي حدود 805 متر مربع مبناي گسترش هاي بعدي قرار گرفت . 16 ماه بعد به دنبال تغيير قبله و براي فراهم كردن امكان تجمع بيشتري از نمازگزاران بخش سرپوشيده اي در طرف ديوار جنوبي حياط مركزي بنا شد .در سال هفتم هجري پيامبر اكرم (ص) چندين اتاق به قسمت شرقي اضافه نمود و بدين ترتيب مساحت مسجد به 2475 متر مربع رسيد . در سال هفده هجري عمر بن خطاب قسمت هاي ديگري به مسجد اضافه كرد و در سال هاي بيست و نه و     سي ام هجري عثمان بن عفان نه تنها مسجد را گسترش داد بلكه قسمت هايي از بناي اصلي را نيز با مصالحي بادوام تر بازسازي كرد .بين سال هاي 88 تا 91 هجري مسجد به دستور وليد بن عبد الملك به خاطر آرامگاه پيامبر گسترش بيشتري يافت و براي اولين بار مناره ها بر‌ آن افزوده شد .

در سال 162 هجري خليفه ي عباسي المهدي مسجد را در قسمت شمالي گسترش داد .بين سالهاي 879 تا 895 هجري قمري سلطان «قاييت باي» (م : از سلاطين تركمني – قبچاقي مملوك مصر) مسجد را از طرف شرق وسعت داد و گنبدي سنگي بر آرامگاه پيامبر بنا كرد : در دوران سلطان محمد دوم (م : از سلاطين عثماني كه بنا به روايات تاريخي ، منتسب به «قايي» از فرزندان «گون خان» كه خود فرزند اول «اوغوز خان» به حساب مي آيد) .  اين گنبد بازسازي شد و در سال 1253 هجري قمري آن را به رنگ سبز در آوردند و "سلطان عبد المجيد" بخشهايي در قسمت شمالي و شرقي مسجد اضافه كرد.روند طرح هاي توسعه مسجد النبي (ص) تداوم داشت تا اينكه در آخرين گسترش مسجد النبي (ص) «هفت گنبد ورودي اين مجموعه با بهترين نوع كاشي كاري ها به سبك سنتي عربي كه از نقش هاي مملوك (م : خاندان تركمني – قبچاقي مصر) گرفته شده ، پوشيده شد .

تلاش در حفظ سنت هاي هنري و آفرينش كارهاي دستي بديع از ويژگي هاي مشخص تزئينات بخش جديد است .در دهم جمادي الثاني 1412 ه . ش آخرين مناره بخش جديد نصب شد و كار اين پروژه به پايان رسيد» (به نقل از همان منبع)همانطور كه در CD مذكور عنوان شده است ، بين سال هاي 879 تا 895 هجري قمري "سلطان قاييت باي" مسجد را از طرف شرق وسعت داد و گنبدي سنگي بر آرامگاه پيامبر بنا كرد ... .قاييت باي از سلاطين خاندان تركمني - قبچاقي  مملوكان مصر است .

"مملوك ها" نام سلاله اي است كه از سال 1251 تا سال 1517 در مصر و شام حكومت كرده اند .مملوك ها به دو شاخه مملوك هاي "بحري" و مملوك هاي "بورجي" تقسيم شده اند، كه اساس چنداني ندارد (دائرة المعارف اسلام ، جلد 7 ، صفحه 689 ، ماده Memluk ، استانبول 1957) .از "عزالدين آي بگ التركماني" به عنوان اولين سلطان مملوك نام برده مي شود » (همانجا) .«آي بگ» ملقب به «الملك المعز» بنيان گذار دولت مملوك هاي بحري مصر است   (نگا . دائرة المعارف بزرگ اسلامي ، جلد دوم ، صفحه 257 ، ماده «آيبك» ، تهران – 1369) .«ابن تغري بردي» (م : "ابن تانگري بردي" از مورخان نامي قرون وسطي) ، "آي بگ" را اميري پاكدامن و رئوف و سخاوتمند مي شمارد (همانجا ، صفحه 258) ."مملوك" اسم مفعول است و فاعل آن "مالك" است ، همانند "عاشق" و "معشوق" و همينطور "خالق" و "مخلوق" .مملوك ها با توجه به اعتقادات و باورهاي ديني و به مصداق شعر : زندگي آمد براي بندگي – زندگي بي بندگي شرمندگي (مولوي)نام حكومت خود را حكومت مملوك (م : حكومت قوللوغيم تانگري غا = قوللوغيم تانگري غا حؤكومتي) برگزيده اند .از "قاييت باي" دعاهايي  به يادگار مانده است كه آن ها را مي توان از مظاهر ادبيات اوغوزي – تركمني به حساب آورد . اين دعاها در كتابخانه "توپ قاپي ساراي"    (Revan köşkü 1727 ) در دفتر دعاهاي تركي و عربي (Kitab mine , d – da,vat ) ذكر شده است . اين دفتر مشتمل بر 105 ورق و هر صفحه ي آن داراي 9 سطر  است .در صفحه دوم ، عبارت زير درج شده است :ادام الله تعالي ايام مولانا السلطان الملك الاشرف ابوالنصر قاييتباي عزالله تعالي امصاره .جهت اطلاعات بيشتر در خصوص دعاها و مظاهر ادبيات اوغوزي – تركمني و قبچاقي مي توانيد به مقاله ي "قايتبايينگ توركچه دعالاري" از "عبدالقادير اينان" مراجعه نماييد كه در Jean Deny Armagani به چاپ رسيده است (مراجعه شود به قسمت منابع) .

همينطور مي توانيد به مقاله ديگري از "عبدالقادير اينان" با عنوان " اون اوچونجي – اون بأشينجي يوز ييل لاردا مصرده اوغوز – تركمن و قبچاق لهجه لري و خاليص توركچه" مراجعه نماييد كه در قسمت منابع به آن اشاره شده است .در دوران حكومت مملوك ها در مصر ، كتاب هاي متعدد ديگري مخصوصا در حوزه ي فرهنگ نويسي و كتاب لغت به تركي ميانه (زبان ادبي مشترك تركان) تأليف مي شود كه در آنها لغات قبچاقي و اوغوزي – تركمني غالب است .در اين آثار ، كلمات تركمني به صورت "باللغة التركمانيه" ضبط شده است .برخي از اين آثار كه آن ها را مي توان از مظاهر زبان و ادبيات اوغوز – تركمن به حساب آورد ، عبارتند از (به نقل از كتاب سيري در تاريخ زبان و لهجه هاي تركي ، تأليف دكتر هيئت ، نشر نو ، تهران - 1366) : "كتاب مجموع ترجمان تركي و عجمي و مغلي و فارسي " (م : دومين فرهنگ لغت مكتوب و به يادگار مانده تركان ، بعد از كتاب وزين محمود كاشغري) كه در سال 1245 در مصر نوشته شده است و در آن لغات تركمني نيز ضبط شده است ."كتاب القوانين الكليه لضبط اللغة التركيه " در زمان حكومت مملوك ها (در اوايل قرن 15) در مصر نوشته شده است مشتمل بر لغات تركمني نيز مي باشد . "كتاب بلغة المشتاق في لغة الترك و القفچاق" در فاصله اواخر قرن 14 و اوايل قرن 15 ميلادي در لغت قبچاق و اوغوز نوشته شده و مؤلف آن جمال الدين ابو محمد عبدالله التركي  است .مؤلف براي خواندن صحيح صداها از حركه استفاده كرده است . به علاوه مراجع كتاب خود را نيز نام برده است و از جمله از كتاب "بيليك قبچاق" و كتاب "عمادالدين الورقي مصري" ياد مي كند كه كتاب هاي معروف آن زمان بوده اند . "كتاب قواعد لسان الترك" اثر "فخرالدين محمد بن مصطفي" از قبيله ي سالور (م : اوغوز - تركمن) است .اين كتاب مورد استفاده "ابوحيان" قرار گرفته است .فخرالدين محمد بن مصطفي استاد ابوحيان (اثير الدين ابوحيان – محمد – غرناتائي) معروف به "ابوحيان الاندلسي" بوده است ، كه كتاب هاي "كتاب الادراك للسان الاتراك" و "كتاب گرامر تركي" و "كتاب الافعال في لسان الترك" و "كتاب الدرة المضية التركيه" را تأليف كرده است .

متأسفانه دو كتاب اخير مفقود شده است .«بناهاي زيادي از دوره مملوك ها به يادگار مانده است ، البته از قصرها اثر زيادي به جاي نمانده است .اما قلعه هاي كلا تحول يافته و يگانه قاهره ، حلب ، شام و تعداد زيادي تربت ، حمام ، چشمه و ... به يادگار مانده است .مملوك ها همانند مشاركت در پروژه گسترش مسجد النبي (ص) در ساختن مساجد و مدارس جديد نيز همت گماشتند . در اين بين مي توان از مسجد "باي بارس" (م : نام تركمني) ، مسجد "قالاوون" ، مسجد "محمد النصر" مسجد "سلطان حسن" ، مسجد "بركوك" ، مسجد "مؤيد" ، مسجد "قاييت باي" (م : نام تركمني) در قاهره نام برد . و علاوه بر اين مي توان از مساجدي كه در مراكز ايالات از جمله حلب ، شام و طرابلس بنا شده اند ، نام برد " (دائره المعارف اسلام ، جلد 7 ، صفحه 691 ، ماده Memlukler ، استانبول - 1957) .   

  منابع : 1.     CD (10) : پروژه گسترش مسجد النبي ،  سازمان حج و زيارت ، حوزه نمايندگي ولي فقيه در امور حج و زيارت ، مؤسسه فرهنگي و هنري مشعر .2.     دائرة المعارف بزرگ اسلامي ، جلد دوم ، صفحه 257 ، ماده "آيبك" ، تهران – 1369 .3.     جواد هيئت : سيري در تاريخ زبان و لهجه هاي تركي ، نشر نو ، تهران – 1366 . 4.     Islam Ansiklopedisi , cilt 7 , Memluklar , Istanbul – 1957 .5.     Abdülkadir Inan : Kayitbay,in  Türkçe Dualari , Jean Deny Armagani , Mélanges Jean Deny , Türk Dil Kurumu yayinlarindan Sayi : 172 , TTK Basinevi , Ankara 1958 .6.     Abdulkadir Inan , Xlll – xv – yüzyillarda Misirda Oguz – Türkmen ve Kipçak lehçeleri ve "halis türkçe" : Türk Dili Araştirmalari Yilligi , 1953 , 53 – 71 .   

صفحه مناسب چاپ پیشنهاد این صفحه از این خبر یک pdf بساز
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم
آخرین اخبار
افراد آنلاین
4 کاربر آن‌لاين است (4 کاربر در حال مشاهده‌ی سایت اخبار)

عضو: 0
مهمان: 4

بیشتر...
طراحی و میزبانی : شرکت ایلیاد گنبد